الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

371

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

مىدهد ، خدا غفور و رحيم است « ( * ( إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) . در اينكه اين استثناء تنها از جمله « * ( أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ ) * » است و يا به جمله « * ( وَلا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً ) * » نيز باز مىگردد ، در ميان مفسران و دانشمندان گفتگو است ، اگر به هر دو جمله باز گردد نتيجه اش اين است كه به وسيله توبه هم شهادت آنها در آينده مقبول است ، و هم حكم فسق در تمام زمينه‌ها و احكام اسلامى از آنها بر داشته مىشود . اما اگر تنها به جمله اخير باز گردد ، حكم فسق در ساير احكام از آنها برداشته خواهد شد ، ولى شهادتشان تا پايان عمر بى اعتبار است . البته طبق قواعدى كه در « اصول فقه » پذيرفته شده استثناهايى كه بعد از دو يا چند جمله مىآيند به جمله آخر مىخورد مگر اينكه قرائنى در دست باشد كه جمله‌هاى قبل نيز مشمول استثناء است ، و اتفاقا در محل بحث چنين قرينه اى موجود است ، زيرا هنگامى كه بوسيله توبه حكم فسق برداشته شود دليلى ندارد كه شهادت پذيرفته نشود ، چرا كه عدم قبول شهادت به خاطر فسق است ، كسى كه توبه كرده و مجددا تحصيل ملكه عدالت را نموده از آن بر كنار مىباشد . در روايات متعددى كه از منابع اهل بيت ع رسيده نيز روى اين معنى تاكيد شده است ، تا آنجا كه امام صادق ع بعد از تصريح به قبول شهادت چنين افرادى كه توبه كرده‌اند از شخص سؤال كننده مىپرسد : « فقهايى كه نزد شما هستند چه مىگويند » ؟ عرض مىكند : آنها مىگويند : توبه اش ميان خودش و خدا پذيرفته مىشود اما شهادتش تا ابد قبول نخواهد شد ! امام مىفرمايد : بئس ما قالوا كان ابى يقول اذا تاب و لم يعلم منه الاخير جازت شهادته : « آنها بسيار بد سخنى گفتند ، پدرم مىفرمود : هنگامى كه توبه